Muž je branič žene i đeteta, narod branič crkve i plemena! – Prometejski Duh Nikodima Janjuševića

Muž je branič žene i đeteta, narod branič Crkve i plemena!

Prometejski Duh Nikodima Janjuševića – Jer tirjanstvu stati nogom za vrat, dovesti ga k poznajniju prava, to je ljudska dužnost najsvetija.

Jedan dio crnogorskoh svestenstva kao sto je crnogorski Arhimandrit Nikodim Janjušević je otisao u komite a drugi je protestovao protiv ukidanja crnogorske crkve, otimanja manastira i nerjesenog statusa. Tako je i crnogorski mitropolit Gavrilo Dožic strajkovao sa crnogorskim svestenstvom protiv ukidanja pravoslavne crkve Crne Gore i otimanja crnogorskih svetinja od strane Srbije 1918. godine. On 19. novembra 1921.godine odslikava odnos Kraljevine SHS prema Crkvi u Crnoj Gori:

„Čisto mi je došlo da bačim sve i da idem na ona dva rala očevine u Moraču, pa makar čuvao ovce, ako ih bude bilo. Više mi je dosadilo, i vidim da za Crkvu u Crnoj Gori ne mogu učiniti ništa, pa se bolje skloniti, da bar ne nosim ime grobara Crnogorske crkve”.

Gavrilo Dožić je ovo izjavio godinu dana nakon što je Arhijerejski sabor Srpske patrijaršije izabrao Dožića za mitropolita crnogorske crkve koja je nakon nasilnog ukidanja njene samostalnosti prisajedinjena Srpskoj Pravoslavnoj Crkvi.

Arhimandrit Nikodim Janjušević o autokefalnoj Crnogorskoj crkvi i srpskoj okupaciji Crne Gore (1918)
https://antenam.net/istorija/144529-arhimandrit-nikodim-janjusevic-o-autokefalnoj-crnogorskoj-crkvi-i-srpskoj-okupaciji-crne-gore-1918

Crnogorski arhimandrit Nikodim Janjušević vođa ustanka u Nikšićkom kraju
https://incubator.wikimedia.org/wiki/Wp/cnr/Nikodim_Janjušević

Krštenica Crnogorske Pravoslavne Crkve.
http://www.montenegrina.net/pages/pages1/religija/iz_istorije_crnogorske_pravoslavne_crkve.htm

Prometejski Duh Nikodima Janjuševića
http://cetinjanin.blogspot.com/2010/11/novak-adzic-nikodim-janjusevic.html

Jedan od najpoznatijih crnogorskih ustanika za nezavisnost, pravo, čast i slobodu Crne Gore u borbi protiv srpske okupacije i nasilne aneksije Crne Gore izvršene 1918. godine, bio je i oficir, komandir crnogorske vojske i arhimandrit autokefalne Crnogorske pravoslavne crkve Nikola (crkveno ime Nikodim) Janjušević iz Ozrinića kod Nikšića. NJegov mučenički i herojski život bio je posvećen religioznoj službi i dobru svoje države i naroda. Nikodim Janjušević spada u plejadu istaknutih crnogorskih patriota koji su se borili protiv nekrologa ili rekvijema za Crnu Goru. Nikodim Janjušević je bio čovjek prometejskog duha, odnosno, buntovničke, slobodarske svijesti, junak u podnošenju patnji i bola.

Nikodim Janjušević rođen je 6. decembra 1875. godine u Ozrinićima kod Nikšića. Otac Nikodimov zvao se Stojan, a majka Vemija. Brat Nikodimov bio je Živko Janjušević, takođe istaknuti crnogorski ustanik i komita.

Nakon Božićnjeg ustanka, komitovao je protiv srpske okupacije u okolini Nikšića. Služio svete liturgije prilikom okupljanja komitskih vođa kod crkvi...

Nikada se nije pomirio sa nestankom Crnogorske pravoslavne crkve i borio se za njeno opstajanje, boreći se i sa puškom u ruci za slobodu svog naroda i njegovu autokefalnu crkvu.

Sveštenici, protivnici ukidanja CPC
Arhimandrit Nikodim bio je samo jedan od prilično brojne skupine sveštenika autokefalne Crnogorske pravoslavne crkve koji su se od 1918, vojno ili politički, javno legitimisali kao protivnici uništenja Crkve i Države; u toj skupini su najbrojniji bili parosi (protojereji: Jovan Jovetić, Ivo Ban, Ilija Jovićević, Bogdan Burić, Ilija Kapičić, Simo Martinović, Miloš Turčinović, Pavić Keković, Luka Pekić, Pavle Rajković, Petar Vujović, Marko Plamenac, Petar Kapičić, Ljubomir Nikolić, Petar Vuković, Đorđije Milić…), zatim monasi (arhimandrit Maksim Pavićević, arhimandrit Filaret Koprivica), ili katihete (Mirko Dragović – kasnije će se zamonašiti, te profesor bogoslovije Milo Kapičić)

CRNOGORSKA PRAVOSLAVNA CRKVA U EGZILU 1923-1925. GODINE
https://montenegrina.net/fokus/crnogorska-pravoslavna-crkva-u-egzilu-1923-1925-godine/

četiri pisma iz egzila arhimandrita Nikodima Janjuševića, komandira crnogorske vojske, jednog od ustaničkih i komitskih vođa iz Ozrinića, koji je bio politički emigrant u Italiji (1919-1923) i SAD (1923-1926). U SAD je jedno vrijeme ahrimandrit Janjušević bio predsjednik udruženja koje se zvalo „Crnogorci do smrti“. Pisma su objavljena u listu „Montenegrin herald“ („Crnogorski glasnik“), listu crnogorske političke emigracije iz Detroita, Mičigen, SAD.

Pisma su bitna u tom smislu da bi se stvorila što potpunija slika o političkom teroru u Crnoj Gori i zločinima počinjenim nad crnogorskim narodom poslije okupacije i nasilne aneksije Crne Gore Srbiji izvršene koncem 1918. godine, kao i za proučavanje istorijata postojanja i djelovanja Crnogorske pravoslavne crkve na tlu SAD, te i akcijama koje je poduzeo u njenom utemeljivanju i promovisanju arhimandrit Nikodim Janjušević od 1923. do 1926. godine.

#CrnogorskaPravoslavnaCrkva
,